Colecho Online

Bij het pensioen van mijnheer Vercruysse

 

Dames en heren, 

Jongelui,

 

Graag reik ik in naam van de Academy een tweede Lifetime Achievement Award uit aan goede collega Marc Vercruysse.

Meneer Vercruysse is de enige leraar op school die pas aan de slag mocht nadat hij ter plekke (ter Plecker voor de insiders) een proefles had gegeven. Maar dan mocht het. We schrijven september 1984.

Classicus van opleiding en van roeping heeft hij generaties latinisten en Grieken rondgeleid in de tempelgangen van de klassieke cultuur. Hij deed dat altijd met een beheerste terughoudendheid en bescheidenheid waarachter de leerlingen gaandeweg diepgang en perspectief ontdekten.

 

Memorabel is zijn encyclopedisch geheugen, waarin feiten en data, namen en gebeurtenissen, gebeiteld zitten. En ook de muziek is er gearchiveerd van pop tot klassiek, want hij is een hartstochtelijk muziekliefhebber.

Meneer Vercruysse had de gewoonte op een zeer persoonlijke manier afscheid te nemen van zijn zesdejaars. In de brief die hij hen meegaf en die menig oud-leerling van de school nog wel ergens bewaart, sprak hij elke leerling persoonlijk aan en openbaarde zich de mensenkenner in de magister. Hij tekende als Marcus Cruciarius Magister. Vele leerlingen werden tot tranen toe bewogen toen ze merkten hoe diep de academicus hun ziel kon peilen.

In dat opzicht doet hij ons denken aan de Griekse wijsgeer Diogenes die alle comfort over boord gooide, niet in een kartonnen doos maar in een amfora woonde, en die in volle daglicht zijn lamp aanstak en doorheen Athene zwierf, roepend ‘Ik zoek een mens’. Waarmee hij bedoelde: ik zoek een echte mens, de ziel van de mens.

Toen hem gevraagd werd wat het mooiste is op aarde, repliceerde Diogenes: ‘de vrijheid van spreken’.  

Deze vrijheid koestert meneer Vercruysse. Hij kan zich veel laten welgevallen. Maar als hij het nodig acht dat iets gezegd wordt, wordt het ook gezegd. In stilte laat hij eerst ieder zijn zeg doen, tot hij het woord vraagt om dan zijn duivels te ontbinden: kort en krachtig en iedereen stil om er even over na te denken … en te bekomen.

De meest moderne vorm van filosoferen beoefent mijnheer Vercruysse op FB. Bijna dagelijks post hij er een al dan niet controversiële gedachte om het publieke debat te voeren. Dikwijls een artikel uit de krant. Dat dan, zoals bij de Romeinse gladiatorengevechten, met een opwaarts of neerwaarts gerichte duim beoordeeld wordt. 

Op FB kunnen we ook de eigenste bedenkingen van de magister lezen, zoals: Marc gaat zijn laatste lesdag tegemoet, of: Marc groet ’s morgens de dingen. Diogenes ten voeten uit. 

De breedte van de scope van dit levende monument van het HHC wordt pas echt duidelijk als ik u vertel dat hij niet alleen houdt van Catullus en Seneca en Ovidius en Socrates en Herodotos en van de valentiegrammatica, maar dat hij ook geen enkele aflevering mist van de spraakmakende serie ‘Thuis’. Daar heeft hij zelf een spijkerharde verklaring voor maar de tijdsbeperking die de regisseur mij heeft opgelegd, behoedt u hiervoor.

Na intern overleg in het corps en ruggenspraak met de leerlingen, hebben we besloten een werkgroep op te richten die ervoor zal ijveren dat in de geboorteplaats van meneer Vercruysse voor hem een standbeeld zal worden opgericht. We weten wel dat Izegem Rome of Zaragoza niet is, maar dat is geen reden voor de West-Vlaamse stad om zijn uitgezworven zoon niet met de nodige luister te gedenken.

Het beeld hebben we al. Izegem moet voor het plein en de sokkel zorgen.

In afwachting hebben we een plaats gereserveerd in onze galerij van faam waar hij in goed gezelschap, - zij het niet geheel op Socratische wijze -, verder kan waken over de kwaliteit van ons onderwijs.

 

 

Mag ik tot slot, beste Marc, citeren uit een studentenlied dat de levensloop in de kern vat:

Gaudeamus igitur

Iuvenes dum sumus.

Laat ons ons verblijden zolang we jong zijn want na een fijne jeugd en de ellende van de ouderdom, zal de aarde ons hebben. 

Laat ons ons verheugen.

Pereat tristitia, laat de treurnis vergaan

Pereat diabolus, de duivel lope naar de hel!

Gaudeamus igitur!

Geniet van wat nog komen gaat, als lezer, luisteraar, observator, communicator, academicus, pépé … en naar verluidt, kok.

Bedankt, beste Marc, voor al die voortreffelijke jaren, 

Hier zijn de Oscar, de bloemen, en vooral, een warm applaus!

Het ga je goed!

JVD